Bã đậu nành là gì? Thành phần dinh dưỡng và công dụng trong chăn nuôi
Bã đậu nành là nguyên liệu giàu đạm được nhiều trang trại lựa chọn để phối trộn thức ăn chăn nuôi. Cùng Taviso Supplier tìm hiểu thành phần dinh dưỡng, cách sử dụng bã đậu làm thức ăn chăn nuôi và bã đậu làm thức ăn cho cá sao cho hiệu quả.
Bã đậu nành là gì?
Bã đậu nành (còn gọi là khô dầu đậu nành) là phần chất xơ và protein còn lại sau quá trình xay ép hạt đậu nành để lấy nước làm đậu phụ, sữa đậu nành hoặc chiết xuất dầu ăn. Đây là một trong những nguyên liệu được sử dụng khá phổ biến trong ngành phối trộn thức ăn chăn nuôi, nhờ nguồn gốc dồi dào và giá trị dinh dưỡng đáng chú ý.
Tùy vào mục đích sử dụng, bã đậu có thể tồn tại ở hai dạng chính: dạng tươi (phụ phẩm ngay sau ép) và dạng khô dầu công nghiệp (đã qua sấy, ép tách dầu). Mỗi dạng có đặc điểm dinh dưỡng và cách bảo quản khác nhau, phù hợp với từng nhu cầu chăn nuôi cụ thể.
Thành phần dinh dưỡng của bã đậu nành
Hàm lượng dinh dưỡng trong bã đậu nành phụ thuộc vào việc đây là bã tươi hay khô dầu công nghiệp. Dưới đây là bảng so sánh tổng quan:
| Thành phần | Bã đậu nành tươi | Khô dầu đậu nành (Khô) |
|---|---|---|
| Protein thô (Đạm) | 18% – 25% (tính theo chất khô) | 44% – 48% |
| Chất xơ | 12% – 15% | 4% – 7% |
| Chất béo (Lipid) | 3% – 5% | 1% – 2% |
| Axit amin | Giàu Lysine, Threonine | Giàu Lysine, Tryptophan |
| Khoáng chất & Vitamin | Canxi, Phốt pho, Vitamin nhóm B | Canxi, Phốt pho, Vitamin nhóm B |
Nhìn vào bảng trên có thể thấy, bã đậu sở hữu hàm lượng đạm và axit amin thiết yếu khá cân đối, đây là lý do nguyên liệu này được nhiều đơn vị sản xuất thức ăn chăn nuôi lựa chọn để phối trộn khẩu phần cho vật nuôi.
Công dụng của bã đậu nành trong thức ăn chăn nuôi
1. Cung cấp nguồn đạm thực vật cho vật nuôi
Với hàm lượng đạm cao và cân đối axit amin, đặc biệt là Lysine, bã đậu nành góp phần hỗ trợ vật nuôi phát triển cơ bắp, tăng trọng và cải thiện chất lượng thịt. Đây là lý do nguyên liệu này thường xuất hiện trong công thức thức ăn chăn nuôi cho heo, gà, vịt, bò và nhiều loại vật nuôi khác.
2. Giúp tối ưu chi phí sản xuất
Sử dụng bã đậu để phối trộn trực tiếp hoặc ủ chua có thể thay thế một phần bột cá, bột thịt vốn có chi phí cao hơn, từ đó giúp hạ giá thành thức ăn chăn nuôi mà vẫn đảm bảo nguồn đạm cần thiết cho khẩu phần.
3. Hỗ trợ hệ tiêu hóa của vật nuôi
Hàm lượng chất xơ trong bã đậu có thể kích thích vi sinh vật đường ruột phát triển, góp phần hạn chế tình trạng táo bón, đặc biệt ở nhóm gia súc lớn.
4. Nguyên liệu phù hợp để ủ chua, phối trộn men vi sinh
Bã đậu nành tươi khi được ủ men vi sinh (ủ chua) không chỉ giúp bảo quản được lâu hơn mà còn hỗ trợ loại bỏ một số chất ức chế tiêu hóa như chất kháng Trypsin, nhờ đó vật nuôi có thể hấp thụ dưỡng chất tốt hơn.
Bã đậu nành làm thức ăn cho cá
Bên cạnh vật nuôi trên cạn, bã đậu nành làm thức ăn cho cá cũng là hướng sử dụng được nhiều mô hình nuôi trồng thủy sản quan tâm. Nhờ hàm lượng đạm thực vật khá dồi dào, bã đậu nành có thể được phối trộn vào khẩu phần ăn của một số loài cá nước ngọt như cá trắm, cá rô phi, cá trê… nhằm bổ sung nguồn protein, hỗ trợ chi phí thức ăn hợp lý hơn so với việc chỉ sử dụng bột cá.
Tuy nhiên, khi dùng bã đậu nành làm thức ăn cho cá, người nuôi nên cân nhắc phối trộn theo tỷ lệ phù hợp với từng giai đoạn phát triển và loài cá, đồng thời xử lý (sấy, ủ chua) trước khi cho ăn để hạn chế các yếu tố kháng dinh dưỡng có trong đậu nành tươi.
Lưu ý khi sử dụng bã đậu nành trong chăn nuôi
- Bã đậu nành tươi dễ bị ôi thiu, nấm mốc nếu để ở nhiệt độ thường quá 24 giờ.
- Nên cho vật nuôi ăn trong ngày sau khi ép, hoặc tiến hành sấy khô/ủ chua vi sinh để bảo quản được lâu dài.
- Khi phối trộn vào công thức thức ăn chăn nuôi, cần tính toán tỷ lệ phù hợp với từng loại vật nuôi và giai đoạn sinh trưởng để đảm bảo khẩu phần cân đối.
- Với bã đậu làm thức ăn cho cá, nên ưu tiên dạng đã qua xử lý để giảm bớt chất kháng dinh dưỡng còn tồn dư.
Kết luận
Bã đậu nành là nguyên liệu giàu đạm, có thể góp phần tối ưu chi phí và bổ sung dinh dưỡng cho nhiều mô hình chăn nuôi, từ gia súc, gia cầm cho đến nuôi trồng thủy sản. Việc lựa chọn đúng dạng bã đậu (tươi hay khô dầu) cùng cách bảo quản, xử lý phù hợp sẽ giúp phát huy hiệu quả của nguyên liệu này trong khẩu phần thức ăn chăn nuôi.
XEM THÊM:
Kiểm Dịch Động Vật Đối Với Nguyên Liệu Thức Ăn Chăn Nuôi Xuất Khẩu
Cocopeat Là Gì? Bí Quyết Lựa Chọn Giá Thể Mụn Dừa Chất Lượng